خنداب
تصاویر اراک

جستجو

 
پنجشنبه
۱۳۹۳
آذر
۲۷
 


شهرستان خنداب

شهرستان خنداب با مساحت حدود 1365 کیلومتر مربع و جمعیتی بالغ بر 59727 نفراز شمال به شهرستان های کمیجان ، از شرق به شهرستان های اراک ، از جنوب به شهرستانشازند، از غرب به شهرستان استان همدان محدود می شود. این شهرستان دارای دو شهر به نام های خنداب و جاورسیان و دو بخش به نام های قره چای و مرکزی ، 5 دهستان به نام های اناج ، سنگ سفید ، جاورسیان ، خنداب و دهچال است . این شهرستان تا سال 1368 بخشی از شهرستان اراک به شمار می رفت . پس از این زمان به عنوان شهرستان جدید وارد نقشه جغرافیای استان شد.

 محدوده ای که امروزه به نام خنداب معروف است از اتصال مجموعه ای از سکونت گاهها به نام های حصار و خنداب و قلعه تشکیل شده است. اگر احتمال در ارتباط بودن نام خنداب با خندق آب درست باشد به طور حتم در محل این شهر استقرار گاههایی از دوره های پیش از اسلام وجود داشته است. زیرا در ناحیه چزان به مواردی از قلاعی که در اطراف آنها آثار خندقی وجود دارد برخورد خواهیم کرد.

 در مورد پیشینه خنداب به موارد زیر می توان اشاره کرد.

 1- حداقل از دوره های آغاز اسلامی تاکنون در این محدوده شهر مهمی شکل نگرفته است که با توجه به محیط مناسب جغرافیایی بیانگر شرایط نامناسب امنیتی بوده است .

2- وجود دالان طبیعی دشت شراء شرایطی را به وجود آورده است که می توان برای هجوم از نواحی غربی به مرکز ایران مورد استفاده قرار گیرد که این امر توانسته در تخریب کانونهای زیستی موثر باشد . وجود گروه های لر، ترک، فارس در محدوده خنداب مبین مسیر حرکت اقوام و سکونت گزینی آنان در این محدوده می باشد که بی ارتباط با تحریکات نظامی آنان نیست.

 3- وجود قلعه و  حصار نشانگر وجود نوع زندگی مبتنی بر غارت و دفاع می باشد.

 4- وجود امامزاده در خنداب و همچنین نوشته دانشمند عالی قدر مرحوم ابراهیم دهگان سند تاریخی مستند و گواه روشن بر قدمت تاریخی خنداب است.

 بر اساس اسناد و مدارک موجود قدمت خنداب به بیش از 1200 سال می رسد.  ابوالفرج قدامه بن جعفر کاتب بغدادی متوفی سال 327 ه ق در کتاب خود در ذکر راههای منتهی به شهر کرج (آستانه ) چنین بیان می کند « از همدان به کرج از راه رستاق شراء ،از همدان به جود 5 فرسنگ ، از جود به خنداب( که فعلا به همین نام و در جای اصلی شهر است ) هفت فرسنگ، از خنداب به سیان هفت فرسنگ و از سیان به کرج 5 فرسنگ ،پس از همدان تا کرج 27 فرسنگ راست . »از این سند تاریخی به قدمت سابقه تاریخی خنداب پی می بریم و مهم تر آن که خندا ب در سال 328 ه ق یعنی بیش از 11 قرن قبل در محله فعلی و به همین نام بوده است . حمد ا.. مستوفی نیز در نزهه القلوب در بیان مطالب جغرافیایی منطقه جبال به منطقه شرائین اشاره کرده که بیانگر قدمت نام شراء در طول تاریخ است.

 در ارتباط با خنداب باید اشاره کرد که وجود مقبره حضرت امامزاده محمد مسعود فرزند امام موسی کاظم (ع) که در میان شهر و در کنار رودخانه قرار دارد دلیلی بر قدمت آن حداقل از سده دوم هجری است. اگر چه ممکن است این محل در ابتدای دوره اسلامی بسیار کوچک بوده است همچنین بر اساس نقل پاره ای از مطلعین محلی نام اصلی خنداب خندق آب بوده است. از شواهد تاریخی چنین بر می آید که اهالی این منطقه برای محافظت خود و دام هایشان تونل هایی ایجاد می کردند که هم مخفیگاه مناسبی برای پناه بردن به آن در هنگام خطر بوده و هم به عنوان تونل منتهی به رودخانه جهت برداشت آب مورد استفاده قرار می گرفته است.

 این محدوده به دلیل قرار داشتن در امتداد دشت و رودخانه شراء (قره چای )، دامنه های رشته کوه زاگرس و ریزش جوی از نظر کشاورزی مناسب و جاذب جمعیت بسیار است و به جرات می توان حوزه جغرافیایی خنداب را در استان مرکزی به شمال ایران مقایسه کرد. به همین خاطر برای توسعه گردشگری طبیعت گردی و کشاورزی مستعد است .

 ساکنان شهرستان خنداب به سه گروه عمده زبانی تقسیم می شوند ، این سه گروه عبارتند از ترکی ، لری و فارسی.

وجه تسمیه خنداب:بر اساس لغت نامه دهخدا، خنداب در اصل کندآب بوده است. به نحوی که جریان رودخانه در این روستا کند می شده است از این جهت اصل لغت کند است که به خنداب تبدیل شده است. دلیل دیگر برای نام گذاری خنداب وجود رودخانه قره چای است که در گویش محلی خنداب به معنی قند آب یا آب شیرین بوده است.

 

آب و هوا

 

جاذبه های طبیعی

 

 

نام جاذبه

آدرس

رودخانه قره چای (شراء)

دره خنداب، دشت کمیجان ، رودبار و تفرش

تالاب آق گل

خنداب ورستای قاسم آباد

باغ های خنداب

دره شراء ، حد فاصل پل دوآب

روستاهای دیدنی

روستای ده نو ، روستای استوه ، روستای ده سد، دیزآباد، روستای قلعه چی

کوه ها

کوه سر تخت

چشمه

چشمه سلاله

چشمه علی گذر

خنداب ،بخش جاورسیان ،دهستان اناج ، روستای مهر علیا(مست بالا)



































اين شهرستان همجوار با شهرستان هاي اراك، كميجان و شازند بوده و از غرب نيز همجوار استان همدان است .شهرستان خنداب، که از سوی مردم محلی ساکن آن عموماً با نام شراء شناخته شده است، در ابتدای حوزه رودخانه قره چای قرار داد. این رودخانه پس از استان مرکزی وارد استان همدان می شود و در نهایت با ورود مجدد به استان مرکزی به دریاچه حوض سلطان در قم می‌ریزد. شهرستان خنداب یا منطقه شراء دارای مناطق مسکونی عمده ای، همچون کرکان، جاورسیان، سنگ سفید، اُستوه، اناج، دهچال و خنداب است.


جاذبه های تاریخی و مذهبی

جاذبه

دوره

آدرس

باغ دهنو

پهلوی اول

خنداب ، روستای دهنو

روستای تاریخی درمن

 

 

روستای تاریخی آدشته

 

خنداب ، روستای آدشته

امامزاده شاهور

صفویه –قاجاریه

خنداب ، بخش مرکزی ، دهستان دهچال ، روستای قلعه چی

امامزاده دیزآباد

ایلخانی

خنداب، بخش مرکزی ، دهستان خنداب ، روستای دیزآباد

شاهزاده اسماعیل

معاصر

روستای آقداش

امامزاده محمد مسعود

صفویه–پهلوی اول

خنداب

قبرستان تاریخی هفت برادران

تاریخی

خنداب  ،جاورسیان،دهستان اناج،روستای گوره زار





















مشاهیر شهرستان خنداب

مفاخر شهرستان خنداب حجت الاسلام و المسلمین آقا سید رحیم مصطفوی :فرزند حاج زین العابدین از نزدیکان حاج آقا سلطان بود. او تحصیلات خود را تا درجه اجتهاد در نجف اشرف گذراند و پس از آن در محله حصار خنداب ساکن شد و باقیمانده زندگی خود را به علم و مطالعه و تهجد و تهذیب نفس سپری کرد. از او کرامات زیادی نقل شده است و در حال حاضر نیز اهالی جهت زیارت آرامگاه این سید جلیل القدر که دارای گنبدی در کنار مسجد جامع محله حصار می باشد توسل می جویند و طلب حاجت می نمایند .

حجت الاسلام آقا محمد خندابی :تحصیلات دینی خود را تا سطح اجتهاد در اصفهان و نجف گذراند و مدتی از شاگردان مبرز آیت ا... حائری یزدی موسس حوزه علمیه قم بود. درجه اجتهاد ایشان را سه تن از مراجع عظام آن زمان آیت ا... حائری یزدی ، آیت ا... ابوالحسن اصفهانی و آیت ا.. کوه کمره ای تآیید کرده اند . حاج محمد خندابی منشاء خدمات دینی فراوانی در منطقه خنداب بوده است . نامبرده علاوه بر علم و کمال از هنر خطاطی نیز بهره داشته به نحوی که قرآن مجید را با خط زیبای خود کتابت نموده است . همچنین وی با خوانین ظالم منطقه به مبارزه برخاست و جلوی تعدی و تجاوز آنان را به اهالی می گرفته است. به همین جهت از محبوبیت بی نظیری نزد ساکنان آن منطقه برخوردار بوده است .

حجت الاسلام و المسلمین میرزا ابراهیم خندابی :آخوند میرزا ابراهیم خندابی از روحانیون به نام این منطقه بود که از مراتب علمی بالایی برخوردار بوده است . وی حافظ کل قرآن و از هنر خطاطی حظ و بهره وافری داشته است . نمونه خط ایشان در امامزاده دیز آباد موجود است .

آخوند صدر:مرحوم صدر یکی از روحانیون برجسته و صاحب کمال خنداب بوده که علاوه بر تحصیلات علوم دینی در شعر و خطاطی ید طولائی داشته است .

ملا محمد زمانی :وی یکی از خوشنویسان و خطاطان بوده است که کل  قران را به صورت شصت پاره دست نویس خطاطی کرده است .

ملا صالح صالحی :ایشان تحصیلات علمی خود ا در نجف اشرف گذراند و پس از کسب درجات علمی جهت ارشاد و هدایت اهالی به خنداب عزیمت نمود . در کتابخانه شخصی این عالم بزرگ کتب خطی برجسته ای موجود بوده است که متاسفانه فعلا جز چند کتاب خطی بقیه آنان در طی حوادث و گذشت زمان ناپدید گشته است.

علی آقا شیدا :شاعر و خطاط خندابی متخلص به ذاکر کتاب شعری از خود به یادگار گذاشته است.

شاعر روشندل :وی از دو چشم نابینا است و با آنکه مکتب و درس نخوانده اما دارای استعداد خدادادی شاعری می باشد . اشعار او بیشتر در شان اهل بیت عصمت و طهارت(ع) است . مجموعه اشعاری به عنوان آیات روشن در دست چاپ می باشد.

حکیم داود :وی از یهودیانی بوده است که  از همدان به منطقه خنداب آمده و پس از مدتی به دین مبین اسلام مشرف شده است. وی حکیم حاذق و توانایی بوده است به نحوی که با استفاده از گیاهان دارویی به درمان بسیاری از بیماریها می پرداخته است . بدین سبب اهالی علاقه وافری به او داشته اند

 

صنایع دستی

 



خنداب واقع در هشتاد کيلومتري جنوب غربي اراک داراي 1400 سال قدمت تاريخي مي‌باشد.خنداب يازدهمين شهرستان استان مرکزي به حساب مي‌آيد. شغل اصلي ساکنان اين منطقه کشاورزي وباغداري مي‌باشد کارخانه توليد آب سنگين خنداب در 5 کيلومتري اين شهرستان واقع شده‌است. خنداب از سه محله تشکيل شده‌است خنداب، قلعه خنداب و حصار خنداب منطقه شراء که در واقع همان چهارراه بوده که در گذشته جاده‌اي از شرق به غرب اين بخش وجود داشته که جاده عراق و کربلا بوده‌است.

 

تمامی شهر ها و روستاهای این منطقه در اطراف رودخانه شراء ویا قرءچای واقع شده و تنها دهستان سنگ سفید در منطقه ای کوهستانی در 10 کیلومتری غرب رودخانه واقع شده است.از مهمترین آثار منطقه شراء کوه و غار معروف به کیخسرو یا کوه شاه زنده و یا به اختصار کوه شاه است که از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و با توجه به روایات محلی، مردم این ناحیه معتقدند که غار قرارگرفته بر قله این کوه محل ناپدید شدن کیخسرو، شاه کیانی، در اساطیر ایران باستان است. به همین جهت این کوه همچنین بسیار مورد احترام زردشتیان ایران وجهان است.

تقسیمات جغرافیایی

شهرستان خُنداب یکی از شهرستان‌های تازه‌تأسیس در
استان مرکزی ایران است. این بخش مشتمل بر شهر خنداب و پنج دهستان به شرح زیر است:

این شهرستان در سال ۱۳۸۶ خورشیدی با ابلاغ مصوبه کمیسیون سیاسی دفاعی هیات دولت، از بخش به شهرستان ارتقاء یافت.


این
شهرستان از نظر جغرافیایی در منطقه كوهستانی قرار گرفته و دارای زمستان های سرد و تابستانهای معتدل است . نام های قبلی آن خندق ، خندان، خون آب بوده است كه بعدا" تبدیل به خنداب شده است. علت نامگذاري خنداب را اين دانسته‌اند که در روستا خندق مي‌کندند که مانع نفوذ دشمنان شود و بعد به نام خندان معروف مي‌شود.اخیرا محوطه بزرگ تاریخی در خنداب کشف شده که مربوط به دوران هخامنشیان میباشند که هم اکنون مشغول اکتشاف در این محوطه میباشند.

بخش مرکزی شهرستان خنداب شامل دو دهستان است: 

  • دهستان خنداب
  • دهستان دهچال

منطقه خنداب با ۷۲هزار نفر جمعیت دارای استعدادهای ویژه کشاورزی، گردشگری و مزیت استقرار تاسیسات آب سنگین است.

در این مصوبه همچنین ارتقای «مشهدالکوبه»به مرکزیت دهستان طبق نقشه یک دویست و پنجاه هزارم شامل ۲۷لکه جمعیتی در تصویب نامه هیات وزیران ابلاغ شده‌است.

در تقسیمات جدید، روستای ساروق نیز به بخش ارتقا یافته که مرکزیت ساروق و دهستانهای مشهدالکوبه و ساروق در تابعیت اراک ایجاد شده‌است.

روستای جاورسیان نیز به عنوان مرکزیت بخش متشکل از دهستان‌های زیر در تابعیت شهرستان اراک ارتقا یافته‌است: 

  • دهستان اناج
  • دهستان سنگ سفید
  • دهستان جاورسیان

این سه دهستان پیش از این در تابعیت بخش خنداب بودند.


جمعیت

بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش خنداب در سال ۱۳۸۵ برابر با ۵۹۷۲۷ نفر بوده‌است که از این میان ۳۰۰۲۵ نفر نفر مرد و ۲۹۷۰۲ زن بوده‌اند. این شهرستان ۱۵٫۰۸۹ خانوار دارد.

 
ایمن شده بوسیله وب سایت جومینا وب سایت جومینا